ప్రార్థన పాఠం
మంత్ర భాష
Jatatavi galajjala pravaha pavitasthale galevalambya lambitam bhujangatungamalikam,
damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayam chakara chandatandavam tanotu nah shivah shivam. (1)
Jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari vilolaviichivallari virajamanamurdhani,
dhagaddhagaddhagajjvalallalata pattapavake kishorachandrashekhare ratih pratikshanam mama. (2)
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura sphuraddiganta santati pramoda manamanase,
kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi kvachiddigambare manovinodametu vastuni. (3)
Jatabhujanga pingala sphuratphana maniprabha kadamba kunkuma drava pralipta digvadhumukhe,
madandha sindhura sphurattvaguttariyamedure mano vinodamadbhutam bibhartu bhutabhartari. (4)
Sahasralochana prabhrityasheshalekha shekhara prasunadhuli dhorani vidhusaranghri pithabhuh,
bhujangarajamalaya nibaddha jatajutakah shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah. (5)
Lalata chatvarajvaladdhananjaya sphulingabha nipita panchasayakam namannilimpanayakam,
sudhamayukhalekhaya virajamana shekharam mahakapali sampade shirojatalamastu nah. (6)
Karala phalapattika dhagaddhagaddhagajjvala-ddhananjayahutikrita prachanda panchasayake,
dharadharendra nandini kuchagra chitrapatraka-prakalpanaikashilpini trilochane ratirmama. (7)
Navinameghamandali niruddha durdhara sphurat kuhu nishithini tamah prabandha baddha kandharah,
nilimpa nirjharidharastanotu kruttisindhurah kalanidhana bandhurah shriyam jagaddhurandharah. (8)
Praphulla nila pankaja prapancha kalimaprabha-valambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam,
smaracchidam puracchidam bhavacchidam makhacchidam gajacchidandhakacchidam tamantakacchidam bhaje. (9)
Akharva sarvamangala kalakadambamanjari rasapravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam,
smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam gajantakandhakantakam tamantakantakam bhaje. (10)
Jayatvadabhra vibhrama bhramadbhujangamashvasa-dvinirgamat kramasphurat karala phalahavyavat,
dhimiddhimiddhimidhvanan mridanga tunga mangala-dhvanikrama pravartita prachanda tandavah shivah. (11)
Drishadvichitra talpayorbhujanga mauktika srajo-rgarishtha ratnaloshthayoh suhridvipaksha pakshayoh,
trinaravinda chakshushoh prajamahi mahendrayoh samapravrittikah kada sadashivam bhajamyaham. (12)
Kada nilimpanirjhari nikunjakotare vasan vimukta durmatih sada shirasthamanjalim vahan,
vilola lolalochano lalamaphalalagnakah shiveti mantramuccharan kada sukhi bhavamyaham. (13)
Imam hi nityamevamuktamuttamottamam stavam pathan smaran bruvannaro vishuddhimeti santatam,
hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatim vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam. (14)
Pujavasanasamaye dashavaktragitam yah shambhupujanaparam pathati pradoshe,
tasya sthiram rathagajendra turangayuktam lakshmim sadaiva sumukhim pradadati shambhuh. (15)
Colophon
Iti shri-dashakantha-ravana virachitam shri shiva tandava stotram.
जटाटवी गलज्जल प्रवाह पावितस्थले
गलेवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम् ।
डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयं
चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम् (1)
जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निलिम्पनिर्झरी
विलोलवीचिवल्लरी विराजमानमूर्धनि ।
धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाट पट्टपावके
किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम (2)
धराधरेन्द्र नन्दिनी विलासबन्धु बन्धुर
स्फुरद्दिगन्त सन्तति प्रमोद मानमानसे ।
कृपाकटाक्षधोरणी निरुद्ध दुर्धरापदि
क्वचिद्दिगम्बरे मनोविनोदमेतु वस्तुनि (3)
जटाभुजङ्ग पिङ्गल स्फुरत्फणा मणिप्रभा
कदम्ब कुङ्कुम द्रव प्रलिप्त दिग्वधूमुखे ।
मदान्ध सिन्धुर स्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरे
मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि (4)
सहस्रलोचन प्रभृत्यशेषलेख शेखर
प्रसूनधूलि धोरणी विधूसराङ्घ्रि पीठभूः ।
भुजङ्गराजमालया निबद्ध जाटजूटकः
श्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धु शेखरः (5)
ललाट चत्वरज्वलद्धनञ्जय स्फुलिङ्गभा
निपीत पञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम् ।
सुधामयूखलेखया विराजमान शेखरं
महाकपालि सम्पदे शिरोजटालमस्तु नः (6)
कराल फालपट्टिका धगद्धगद्धगज्ज्वल-
-द्धनञ्जयाहुतीकृत प्रचण्ड पञ्चसायके ।
धराधरेन्द्र नन्दिनी कुचाग्र चित्रपत्रक-
-प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम (7)
नवीनमेघमण्डली निरुद्ध दुर्धर स्फुरत्
कुहू निशीथिनी तमः प्रबन्ध बद्ध कन्धरः ।
निलिम्प निर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः
कलानिधान बन्धुरः श्रियं जगद्धुरन्धरः (8)
प्रफुल्ल नील पङ्कज प्रपञ्च कालिमप्रभा-
-वलम्बि कण्ठ कन्दली रुचि प्रबद्ध कन्धरम् ।
स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं
गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे (9)
अखर्व सर्वमङ्गला कलाकदम्बमञ्जरी
रसप्रवाह माधुरी विजृम्भणा मधुव्रतम् ।
स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं
गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे (10)
जयत्वदभ्र विभ्रम भ्रमद्भुजङ्गमश्वस-
-द्विनिर्गमत् क्रमस्फुरत् कराल फालहव्यवाट् ।
धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन् मृदङ्ग तुङ्ग मङ्गल-
-ध्वनिक्रम प्रवर्तित प्रचण्ड ताण्डवः शिवः (11)
दृषद्विचित्र तल्पयोर्भुजङ्ग मौक्तिक स्रजो-
-र्गरिष्ठ रत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्ष पक्षयोः ।
तृणारविन्द चक्षुषोः प्रजामही महेन्द्रयोः
समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम् (12)
कदा निलिम्पनिर्झरी निकुञ्जकोटरे वसन्
विमुक्त दुर्मतिः सदा शिरस्थमञ्जलिं वहन् ।
विलोल लोललोचनो ललामफाललग्नकः
शिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम् (13)
इमं हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवं
पठन् स्मरन् ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति सन्ततम् ।
हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नान्यथा गतिं
विमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम् (14)
पूजावसानसमये दशवक्त्रगीतं
यः शम्भुपूजनपरं पठति प्रदोषे ।
तस्य स्थिरां रथगजेन्द्र तुरङ्गयुक्तां
लक्ष्मीं सदैव सुमुखीं प्रददाति शम्भुः (15)
Colophon
इति श्रीदशकण्ठरावण विरचितं श्री शिव ताण्डव स्तोत्रम् ।
ஜடாடவீ க³லஜ்ஜல ப்ரவாஹ பாவிதஸ்த²லே
க³லேவலம்ப்³ய லம்பி³தாம் பு⁴ஜங்க³துங்க³மாலிகாம் ।
ட³மட்³ட³மட்³ட³மட்³ட³மந்நிநாத³வட்³ட³மர்வயம்
சகார சண்ட³தாண்ட³வம் தநோது நஃ ஶிவஃ ஶிவம் (1)
ஜடாகடாஹஸம்ப்⁴ரமப்⁴ரமந்நிலிம்பநிர்ஜ⁴ரீ
விலோலவீசிவல்லரீ விராஜமாநமூர்த⁴நி ।
த⁴க³த்³த⁴க³த்³த⁴க³ஜ்ஜ்வலல்லலாட பட்டபாவகே
கிஶோரசந்த்³ரஶேக²ரே ரதிஃ ப்ரதிக்ஷணம் மம (2)
த⁴ராத⁴ரேந்த்³ர நந்தி³நீ விலாஸப³ந்து⁴ ப³ந்து⁴ர
ஸ்பு²ரத்³தி³க³ந்த ஸந்ததி ப்ரமோத³ மாநமாநஸே ।
கிருபாகடாக்ஷதோ⁴ரணீ நிருத்³த⁴ து³ர்த⁴ராபதி³
க்வசித்³தி³க³ம்ப³ரே மநோவிநோத³மேது வஸ்துநி (3)
ஜடாபு⁴ஜங்க³ பிங்க³ல ஸ்பு²ரத்ப²ணா மணிப்ரபா⁴
கத³ம்ப³ குங்கும த்³ரவ ப்ரலிப்த தி³க்³வதூ⁴முகே² ।
மதா³ந்த⁴ ஸிந்து⁴ர ஸ்பு²ரத்த்வகு³த்தரீயமேது³ரே
மநோ விநோத³மத்³பு⁴தம் பி³ப⁴ர்து பூ⁴தப⁴ர்தரி (4)
ஸஹஸ்ரலோசந ப்ரபிரு⁴த்யஶேஷலேக² ஶேக²ர
ப்ரஸூநதூ⁴லி தோ⁴ரணீ விதூ⁴ஸராங்க்⁴ரி பீட²பூ⁴ஃ ।
பு⁴ஜங்க³ராஜமாலயா நிப³த்³த⁴ ஜாடஜூடகஃ
ஶ்ரியை சிராய ஜாயதாம் சகோரப³ந்து⁴ ஶேக²ரஃ (5)
லலாட சத்வரஜ்வலத்³த⁴நஞ்ஜய ஸ்பு²லிங்க³பா⁴
நிபீத பஞ்சஸாயகம் நமந்நிலிம்பநாயகம் ।
ஸுதா⁴மயூக²லேக²யா விராஜமாந ஶேக²ரம்
மஹாகபாலி ஸம்பதே³ ஶிரோஜடாலமஸ்து நஃ (6)
கரால பா²லபட்டிகா த⁴க³த்³த⁴க³த்³த⁴க³ஜ்ஜ்வல-
-த்³த⁴நஞ்ஜயாஹுதீகிருத ப்ரசண்ட³ பஞ்சஸாயகே ।
த⁴ராத⁴ரேந்த்³ர நந்தி³நீ குசாக்³ர சித்ரபத்ரக-
-ப்ரகல்பநைகஶில்பிநி த்ரிலோசநே ரதிர்மம (7)
நவீநமேக⁴மண்ட³லீ நிருத்³த⁴ து³ர்த⁴ர ஸ்பு²ரத்
குஹூ நிஶீதி²நீ தமஃ ப்ரப³ந்த⁴ ப³த்³த⁴ கந்த⁴ரஃ ।
நிலிம்ப நிர்ஜ⁴ரீத⁴ரஸ்தநோது கிருத்திஸிந்து⁴ரஃ
கலாநிதா⁴ந ப³ந்து⁴ரஃ ஶ்ரியம் ஜக³த்³து⁴ரந்த⁴ரஃ (8)
ப்ரபு²ல்ல நீல பங்கஜ ப்ரபஞ்ச காலிமப்ரபா⁴-
-வலம்பி³ கண்ட² கந்த³லீ ருசி ப்ரப³த்³த⁴ கந்த⁴ரம் ।
ஸ்மரச்சி²த³ம் புரச்சி²த³ம் ப⁴வச்சி²த³ம் மக²ச்சி²த³ம்
க³ஜச்சி²தா³ந்த⁴கச்சி²த³ம் தமந்தகச்சி²த³ம் ப⁴ஜே (9)
அக²ர்வ ஸர்வமங்க³லா கலாகத³ம்ப³மஞ்ஜரீ
ரஸப்ரவாஹ மாது⁴ரீ விஜிரும்ப⁴ணா மது⁴வ்ரதம் ।
ஸ்மராந்தகம் புராந்தகம் ப⁴வாந்தகம் மகா²ந்தகம்
க³ஜாந்தகாந்த⁴காந்தகம் தமந்தகாந்தகம் ப⁴ஜே (10)
ஜயத்வத³ப்⁴ர விப்⁴ரம ப்⁴ரமத்³பு⁴ஜங்க³மஶ்வஸ-
-த்³விநிர்க³மத் க்ரமஸ்பு²ரத் கரால பா²லஹவ்யவாட் ।
தி⁴மித்³தி⁴மித்³தி⁴மித்⁴வநந் மிருத³ங்க³ துங்க³ மங்க³ல-
-த்⁴வநிக்ரம ப்ரவர்தித ப்ரசண்ட³ தாண்ட³வஃ ஶிவஃ (11)
திரு³ஷத்³விசித்ர தல்பயோர்பு⁴ஜங்க³ மௌக்திக ஸ்ரஜோ-
-ர்க³ரிஷ்ட² ரத்நலோஷ்ட²யோஃ ஸுஹிருத்³விபக்ஷ பக்ஷயோஃ ।
திருணாரவிந்த³ சக்ஷுஷோஃ ப்ரஜாமஹீ மஹேந்த்³ரயோஃ
ஸமப்ரவிருத்திகஃ கதா³ ஸதா³ஶிவம் ப⁴ஜாம்யஹம் (12)
கதா³ நிலிம்பநிர்ஜ⁴ரீ நிகுஞ்ஜகோடரே வஸந்
விமுக்த து³ர்மதிஃ ஸதா³ ஶிரஸ்த²மஞ்ஜலிம் வஹந் ।
விலோல லோலலோசநோ லலாமபா²லலக்³நகஃ
ஶிவேதி மந்த்ரமுச்சரந் கதா³ ஸுகீ² ப⁴வாம்யஹம் (13)
இமம் ஹி நித்யமேவமுக்தமுத்தமோத்தமம் ஸ்தவம்
பட²ந் ஸ்மரந் ப்³ருவந்நரோ விஶுத்³தி⁴மேதி ஸந்ததம் ।
ஹரே கு³ரௌ ஸுப⁴க்திமாஶு யாதி நாந்யதா² க³திம்
விமோஹநம் ஹி தே³ஹிநாம் ஸுஶங்கரஸ்ய சிந்தநம் (14)
பூஜாவஸாநஸமயே த³ஶவக்த்ரகீ³தம்
யஃ ஶம்பு⁴பூஜநபரம் பட²தி ப்ரதோ³ஷே ।
தஸ்ய ஸ்தி²ராம் ரத²க³ஜேந்த்³ர துரங்க³யுக்தாம்
லக்ஷ்மீம் ஸதை³வ ஸுமுகீ²ம் ப்ரத³தா³தி ஶம்பு⁴ஃ (15)
Colophon
இதி ஶ்ரீத³ஶகண்ட²ராவண விரசிதம் ஶ்ரீ ஶிவ தாண்ட³வ ஸ்தோத்ரம் ।
జటాటవీ గలజ్జల ప్రవాహ పావితస్థలే
గలేవలమ్బ్య లమ్బితాం భుజఙ్గతుఙ్గమాలికామ్ ।
డమడ్డమడ్డమడ్డమన్నినాదవడ్డమర్వయం
చకార చణ్డతాణ్డవం తనోతు నః శివః శివమ్ (1)
జటాకటాహసమ్భ్రమభ్రమన్నిలిమ్పనిర్ఝరీ
విలోలవీచివల్లరీ విరాజమానమూర్ధని ।
ధగద్ధగద్ధగజ్జ్వలల్లలాట పట్టపావకే
కిశోరచన్ద్రశేఖరే రతిః ప్రతిక్షణం మమ (2)
ధరాధరేన్ద్ర నన్దినీ విలాసబన్ధు బన్ధుర
స్ఫురద్దిగన్త సన్తతి ప్రమోద మానమానసే ।
కృపాకటాక్షధోరణీ నిరుద్ధ దుర్ధరాపది
క్వచిద్దిగమ్బరే మనోవినోదమేతు వస్తుని (3)
జటాభుజఙ్గ పిఙ్గల స్ఫురత్ఫణా మణిప్రభా
కదమ్బ కుఙ్కుమ ద్రవ ప్రలిప్త దిగ్వధూముఖే ।
మదాన్ధ సిన్ధుర స్ఫురత్త్వగుత్తరీయమేదురే
మనో వినోదమద్భుతం బిభర్తు భూతభర్తరి (4)
సహస్రలోచన ప్రభృత్యశేషలేఖ శేఖర
ప్రసూనధూలి ధోరణీ విధూసరాఙ్ఘ్రి పీఠభూః ।
భుజఙ్గరాజమాలయా నిబద్ధ జాటజూటకః
శ్రియై చిరాయ జాయతాం చకోరబన్ధు శేఖరః (5)
లలాట చత్వరజ్వలద్ధనఞ్జయ స్ఫులిఙ్గభా
నిపీత పఞ్చసాయకం నమన్నిలిమ్పనాయకమ్ ।
సుధామయూఖలేఖయా విరాజమాన శేఖరం
మహాకపాలి సమ్పదే శిరోజటాలమస్తు నః (6)
కరాల ఫాలపట్టికా ధగద్ధగద్ధగజ్జ్వల-
-ద్ధనఞ్జయాహుతీకృత ప్రచణ్డ పఞ్చసాయకే ।
ధరాధరేన్ద్ర నన్దినీ కుచాగ్ర చిత్రపత్రక-
-ప్రకల్పనైకశిల్పిని త్రిలోచనే రతిర్మమ (7)
నవీనమేఘమణ్డలీ నిరుద్ధ దుర్ధర స్ఫురత్
కుహూ నిశీథినీ తమః ప్రబన్ధ బద్ధ కన్ధరః ।
నిలిమ్ప నిర్ఝరీధరస్తనోతు కృత్తిసిన్ధురః
కలానిధాన బన్ధురః శ్రియం జగద్ధురన్ధరః (8)
ప్రఫుల్ల నీల పఙ్కజ ప్రపఞ్చ కాలిమప్రభా-
-వలమ్బి కణ్ఠ కన్దలీ రుచి ప్రబద్ధ కన్ధరమ్ ।
స్మరచ్ఛిదం పురచ్ఛిదం భవచ్ఛిదం మఖచ్ఛిదం
గజచ్ఛిదాన్ధకచ్ఛిదం తమన్తకచ్ఛిదం భజే (9)
అఖర్వ సర్వమఙ్గలా కలాకదమ్బమఞ్జరీ
రసప్రవాహ మాధురీ విజృమ్భణా మధువ్రతమ్ ।
స్మరాన్తకం పురాన్తకం భవాన్తకం మఖాన్తకం
గజాన్తకాన్ధకాన్తకం తమన్తకాన్తకం భజే (10)
జయత్వదభ్ర విభ్రమ భ్రమద్భుజఙ్గమశ్వస-
-ద్వినిర్గమత్ క్రమస్ఫురత్ కరాల ఫాలహవ్యవాట్ ।
ధిమిద్ధిమిద్ధిమిధ్వనన్ మృదఙ్గ తుఙ్గ మఙ్గల-
-ధ్వనిక్రమ ప్రవర్తిత ప్రచణ్డ తాణ్డవః శివః (11)
దృషద్విచిత్ర తల్పయోర్భుజఙ్గ మౌక్తిక స్రజో-
-ర్గరిష్ఠ రత్నలోష్ఠయోః సుహృద్విపక్ష పక్షయోః ।
తృణారవిన్ద చక్షుషోః ప్రజామహీ మహేన్ద్రయోః
సమప్రవృత్తికః కదా సదాశివం భజామ్యహమ్ (12)
కదా నిలిమ్పనిర్ఝరీ నికుఞ్జకోటరే వసన్
విముక్త దుర్మతిః సదా శిరస్థమఞ్జలిం వహన్ ।
విలోల లోలలోచనో లలామఫాలలగ్నకః
శివేతి మన్త్రముచ్చరన్ కదా సుఖీ భవామ్యహమ్ (13)
ఇమం హి నిత్యమేవముక్తముత్తమోత్తమం స్తవం
పఠన్ స్మరన్ బ్రువన్నరో విశుద్ధిమేతి సన్తతమ్ ।
హరే గురౌ సుభక్తిమాశు యాతి నాన్యథా గతిం
విమోహనం హి దేహినాం సుశఙ్కరస్య చిన్తనమ్ (14)
పూజావసానసమయే దశవక్త్రగీతం
యః శమ్భుపూజనపరం పఠతి ప్రదోషే ।
తస్య స్థిరాం రథగజేన్ద్ర తురఙ్గయుక్తాం
లక్ష్మీం సదైవ సుముఖీం ప్రదదాతి శమ్భుః (15)
Colophon
ఇతి శ్రీదశకణ్ఠరావణ విరచితం శ్రీ శివ తాణ్డవ స్తోత్రమ్ ।
దేవనాగరి నుంచి ఆటోమేటిక్గా మార్చాం, చదవడానికి సహాయంగా.
చిన్న సంఖ్యతో ఉన్న తమిళ అక్షరాలు అదనపు సంస్కృత ధ్వనులను చూపుతాయి; ఉదా. kha కోసం க².
లిప్యంతరీకరణ
Jatatavi galajjala pravaha pavitasthale galevalambya lambitam bhujangatungamalikam,
damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayam chakara chandatandavam tanotu nah shivah shivam. (1)
Jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari vilolaviichivallari virajamanamurdhani,
dhagaddhagaddhagajjvalallalata pattapavake kishorachandrashekhare ratih pratikshanam mama. (2)
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura sphuraddiganta santati pramoda manamanase,
kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi kvachiddigambare manovinodametu vastuni. (3)
Jatabhujanga pingala sphuratphana maniprabha kadamba kunkuma drava pralipta digvadhumukhe,
madandha sindhura sphurattvaguttariyamedure mano vinodamadbhutam bibhartu bhutabhartari. (4)
Sahasralochana prabhrityasheshalekha shekhara prasunadhuli dhorani vidhusaranghri pithabhuh,
bhujangarajamalaya nibaddha jatajutakah shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah. (5)
Lalata chatvarajvaladdhananjaya sphulingabha nipita panchasayakam namannilimpanayakam,
sudhamayukhalekhaya virajamana shekharam mahakapali sampade shirojatalamastu nah. (6)
Karala phalapattika dhagaddhagaddhagajjvala-ddhananjayahutikrita prachanda panchasayake,
dharadharendra nandini kuchagra chitrapatraka-prakalpanaikashilpini trilochane ratirmama. (7)
Navinameghamandali niruddha durdhara sphurat kuhu nishithini tamah prabandha baddha kandharah,
nilimpa nirjharidharastanotu kruttisindhurah kalanidhana bandhurah shriyam jagaddhurandharah. (8)
Praphulla nila pankaja prapancha kalimaprabha-valambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam,
smaracchidam puracchidam bhavacchidam makhacchidam gajacchidandhakacchidam tamantakacchidam bhaje. (9)
Akharva sarvamangala kalakadambamanjari rasapravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam,
smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam gajantakandhakantakam tamantakantakam bhaje. (10)
Jayatvadabhra vibhrama bhramadbhujangamashvasa-dvinirgamat kramasphurat karala phalahavyavat,
dhimiddhimiddhimidhvanan mridanga tunga mangala-dhvanikrama pravartita prachanda tandavah shivah. (11)
Drishadvichitra talpayorbhujanga mauktika srajo-rgarishtha ratnaloshthayoh suhridvipaksha pakshayoh,
trinaravinda chakshushoh prajamahi mahendrayoh samapravrittikah kada sadashivam bhajamyaham. (12)
Kada nilimpanirjhari nikunjakotare vasan vimukta durmatih sada shirasthamanjalim vahan,
vilola lolalochano lalamaphalalagnakah shiveti mantramuccharan kada sukhi bhavamyaham. (13)
Imam hi nityamevamuktamuttamottamam stavam pathan smaran bruvannaro vishuddhimeti santatam,
hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatim vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam. (14)
Pujavasanasamaye dashavaktragitam yah shambhupujanaparam pathati pradoshe,
tasya sthiram rathagajendra turangayuktam lakshmim sadaiva sumukhim pradadati shambhuh. (15)
Colophon
Iti shri-dashakantha-ravana virachitam shri shiva tandava stotram.
అర్థం
శ్లోకం 1: ఆయన చిక్కుపడిన జటాజూటం నుండి గంగ పవిత్ర జలం ప్రవహించి, పొడవైన పామును మాలగా ధరించిన మెడను తడుపుతుంది; తన డమరుక ధ్వనికి అనుగుణంగా శివుడు తన ఉగ్రమైన, మంగళకరమైన తాండవాన్ని ఆడతాడు — ఆయన మనందరికీ శుభాన్ని ప్రసాదించుగాక.
శ్లోకం 2: ఎవరి జటాజూటంలో ఆకాశగంగ అలలు సుడిగాలిగా తిరుగుతాయో, ఎవరి నుదురు ప్రకాశిస్తుందో, లేత చంద్రవంకతో అలంకరించబడి ఉంటుందో ఆ శివునిపై నా మనసు ప్రతిక్షణం ఆనందిస్తుంది.
శ్లోకం 3: ఆకాశమే వస్త్రంగా కలిగిన, పర్వతరాజు కుమార్తె సరస సఖియైన ఆయనపై, కరుణాదృష్టితో అన్ని కష్టాలనూ తొలగించే ఆయనపై నా మనసు ఆనందం పొందుగాక.
శ్లోకం 4: మణిపడగగల పామును తలపై ధరించిన, తన భార్య ముఖం కుంకుమతో మెరిసే, తాను అణచిన గజాసురుని చర్మాన్ని భుజాలపై ధరించిన, సమస్త జీవుల ప్రభువుపై నా మనసు ఆనందం పొందుగాక.
శ్లోకం 5: ఇంద్రుడు, దేవతలు వంగిన శిరస్సుల దుమ్ముతో పాదాలు నిండిన, పాముల రాజుచే కట్టబడిన జటలు కలిగిన, చకోర పక్షికి మిత్రుడైన చంద్రుడిని శిరస్సున ధరించిన ఆయన మనకు శాశ్వత సంపదను ప్రసాదించుగాక.
శ్లోకం 6: మన్మథుడిని దహించిన అగ్నిని నుదుటిపై కలిగిన, దేవతల రాజుచే ఎల్లప్పుడూ నమస్కరించబడే, చల్లని చంద్రవంకను శిరస్సున ధరించిన, పుర్రెల మాలను ధరించిన ప్రభువు మనకు సంపదను అనుగ్రహించుగాక.
శ్లోకం 7: భయంకరమైన నుదురు కలిగిన, మన్మథుడిని అగ్నిలో ఆహుతి చేసిన, పర్వతరాజు కుమార్తె వక్షస్థలంపై సూక్ష్మ చిత్రాలు చిత్రించగల ఏకైక నిపుణుడైన, ముక్కంటి ప్రభువుపై నా మనసు ఆనందం పొందుగాక.
శ్లోకం 8: చంద్రుడు లేని రాత్రి గుమిగూడిన మేఘాలవలె నల్లని కంఠం కలిగిన, ఆకాశగంగను శిరస్సుపై మోసే, గజచర్మం ధరించిన, లోకమంతటి భారాన్ని మోసే ప్రభువు మనకు సంపదను ప్రసాదించుగాక.
శ్లోకం 9: వికసించిన నీలి కమలం వలె నల్లని కంఠం కలిగిన, మన్మథుడినీ, త్రిపురాలనీ, ప్రాపంచిక బంధాన్నీ, దోషభరిత యజ్ఞాన్నీ, గజాసురుడినీ, అంధకుడినీ, మృత్యువునే నాశనం చేసిన ఆయనను నమస్కరిస్తున్నాను.
శ్లోకం 10: దేవి యొక్క వివిధ అనుగ్రహాల తేనె మాధుర్యానికి ఆకర్షితమైన తుమ్మెద వంటివాడు, మన్మథుడినీ, త్రిపురాలనీ, బంధాన్నీ, దోషభరిత యజ్ఞాన్నీ, గజరూప, అంధత్వ, మృత్యురూప రాక్షసులనూ నాశనం చేసిన ఆయనను నమస్కరిస్తున్నాను.
శ్లోకం 11: సంచరించే పాము శ్వాస నుదుటిపై అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తుండగా, మృదంగం యొక్క మంగళకరమైన ధిమి-ధిమి ధ్వనికి అనుగుణంగా సాగే ఉగ్రతాండవం చేసే శివునికి జయము కలుగుగాక.
శ్లోకం 12: రాతి పడకకూ ముత్యాల పడకకూ, విలువైన రత్నానికీ మట్టికీ, స్నేహితుడికీ శత్రువుకీ, గడ్డిపరకకూ తామర రేకుకూ, రాజుకూ సామాన్యుడికీ తేడా కనబడని మనసుతో శాశ్వత శివుడిని నేను ఎప్పుడు పూజిస్తానో?
శ్లోకం 13: ఆకాశగంగ దగ్గర ఏదైనా అరణ్య గుహలో నివసిస్తూ, చెడు ఆలోచనల నుండి విముక్తుడై, తల మీద చేతులు జోడించి, చంచల నేత్రాలు శాంతించి, "శివ" అనే మంత్రాన్ని నుదుటిపై జపిస్తూ నేను ఎప్పుడు సంతోషం పొందుతానో?
శ్లోకం 14: ఈ శ్రేష్ఠమైన స్తోత్రాన్ని ఎల్లప్పుడూ చదివేవాడు, స్మరించేవాడు లేదా పఠించేవాడు శాశ్వత పవిత్రతను పొంది, గురువుపైనా హరిపైనా నిజమైన భక్తిని త్వరగా పొందుతాడు — మంగళకరమైన శంకరుని ధ్యానం దేహధారుల మాయను తొలగిస్తుంది.
శ్లోకం 15: పది తలల రావణుడు రచించిన ఈ గీతాన్ని పాడేవారికి, లేదా పూజ తర్వాత సాయంకాలం శంభుని పట్ల భక్తితో పఠించేవారికి, శంభుడు ఎల్లప్పుడూ శాశ్వత సంపదను — రథాలనూ బలమైన ఏనుగులనూ గుర్రాలనూ లక్ష్మీ కటాక్షాన్నీ — ప్రసాదిస్తాడు.
ముగింపు: ఈ విధంగా గొప్ప పది తలల రావణుడు రచించిన శివ తాండవ స్తోత్రం ముగుస్తుంది.
ఈ పాఠం గురించి
మూలం: shlokam.org
లైసెన్స్: classical text, public domain